Στην ψηφιακή εποχή, η χρήση οθονών από παιδιά και εφήβους έχει γίνει σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Ωστόσο, η υπερβολική όμως χρήση τους οδηγεί πλέον τεκμηριωμένα σε εθισμό και αυτός με τη σειρά του έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία των νέων.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA (Xiao et al., 2025), η συνεχώς αυξανόμενη εξάρτηση από οθόνες συσχετίζεται με υψηλότερα ποσοστά καταθλιπτικής συμπτωματολογίας, αυτοκτονικού ιδεασμού και αυτοκτονικών συμπεριφορών σε εφήβους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο πιο πρώιμα ξεκινά η εθιστική χρήση οθονών και όσο πιο έντονη είναι, τόσο αυξάνονται οι κίνδυνοι για την ψυχική ευημερία.
Η ερευνητική ομάδα στο ίδιο άρθρο έχει δημιουργήσει ένα ερωτηματολόγιο το οποίο δείχνει ποια παιδιά μπορεί να έχουν εθιστεί από την οθόνη και τονίζει ότι δεν είναι ο χρόνος ο οποίος τα παιδιά εκτίθενται στην οθόνη αλλά η συμπεριφορά τους μετά από την απομάκρυνση της οθόνης που οδηγεί στη διάγνωση του ψηφιακού εθισμού.
Αν το παιδί σας απαντήσει θετικά σε 3 από τις παρακάτω ερωτήσεις, τότε είναι εξαιρετικά πιθανό να έχει εθιστεί στις οθόνες(addictive digital media use)
- Έχει προσπαθήσει να ελαττώσει την έκθεσή του στην οθόνη και εχει αποτύχει;
- Έχει εξαιρετικά επιθετική συμπεριφορά όταν οι οθόνες απομακρύνονται από μπροστά του;
- Η χρήση της οθόνης είναι πιο σημαντική από την συναναστροφή με φίλους του;
- Λέει ψέματτα σχετικά με το πόσο χρόνο περνά μπροστά από την οθόνη;
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς:
- Θέστε σαφή όρια στον ημερήσιο χρόνο μπροστά στην οθόνη.
- Ενθαρρύνετε εναλλακτικές δραστηριότητες, όπως φυσική άσκηση, δημιουργικό παιχνίδι και κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
- Συζητήστε ανοικτά με τα παιδιά για τη χρήση της τεχνολογίας και τους κινδύνους του εθισμού.
- Δώστε το παράδειγμα, περιορίζοντας κι εσείς τη δική σας χρήση οθονών.
Η τεχνολογία μπορεί να είναι πολύτιμο εργαλείο, αλλά όταν χρησιμοποιείται ανεξέλεγκτα, ενδέχεται να επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική μας υγεία. Η πρόληψη ξεκινά από το σπίτι, με γονείς που ενημερώνονται, θέτουν όρια και προάγουν ισορροπημένες συνήθειες.
📚 Πηγή: Xiao Y, Meng Y, Brown TT, Keyes KM, Mann JJ. Addictive Screen Use Trajectories and Suicidal Behaviors, Suicidal Ideation, and Mental Health in US Youths. JAMA. 2025. doi:10.1001/jama.2025.7829
